Το προ-εμμηνορησιακό σύνδρομο είναι μια διαταραχή  σωματική και ψυχολογική χωρίς γνωστή αιτιολογία. Όπως γνωρίζουμε κατά την διάρκεια της εμμήνου ρύσεως ή  και πριν από αυτή συνήθως πριν από την αρχή της εμμήνου ρύσεως υπάρχουν  συμπτώματα τα οποία διαφέρουν από πληθυσμό σε πληθυσμό και από ασθενή σε  ασθενή.
Τα συμπτώματα αυτά που αναφέρονται είναι άγχος,  κατάθλιψη, εκνευρισμός, πόνος στο στήθος, βαθύς πυελικός πόνος και κατακράτηση  υγρών. Μερικά από τα συμπτώματα αυτά συμβαίνουν περίπου στο 95%  όλων των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας.
Από την άλλη πλευρά το προ-εμμηνορησιακό σύνδρομο θα  μπορούσαμε να πούμε πως διεθνώς συμβαίνει στο 5% των γυναικών. Επίσης μπορούμε να πούμε πως στον γενικό πληθυσμό μόνο το  5% των γυναικών της αναπαραγωγικής ηλικίας είναι ελεύθερο συμπτωμάτων.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ: Τα συμπτώματα του προ-εμμηνορησιακού  συνδρόμου είναι πάρα πολλά, αναφέρονται πάνω από 80, αλλά τα κυριότερα είναι τα  εξής :
Κοιλιακός πόνος, κρύος ιδρώτας, ναυτία και εμετός,  αίσθημα καύσους, αύξηση σωματικού βάρους με κατακράτηση υγρών, θωρακικοί πόνοι,  δυσκολία να συγκεντρωθούμε και να πάρουμε αποφάσεις, ολική δυσκαμψία, πόνος  στην μέση, τάση για κλάμα, πονοκέφαλος και αϋπνίες.
Τα συμπτώματα αυτά συνήθως συμβαίνουν στην ωχρινική  περίοδο του κύκλου δηλαδή 7-10 μέρες πριν την αρχή της εμμήνου ρύσεως. Τα περισσότερα από αυτά σταματούν να εμφανίζονται περί το  τέλος της εμμήνου ρύσεως. Αυτά τα συμπτώματα άλλες φορές είναι πιο εμφανή και άλλες  φορές λιγότερο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να χειροτερεύουν την ποιότητα  ζωής των ασθενών και τις διαπροσωπικές τους σχέσεις.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ: Η αιτιολογία δεν είναι γνωστή.
Πιστεύαμε ότι κάποιες ορμονικές διαταραχές θα μπορούσαν  να ήταν η εξήγηση αυτού του φαινομένου, αλλά η συγκεκριμένη εξήγηση ακόμα στις  μέρες μας δεν έχει καταφέρει να αποδειχθεί και αυτό γιατί το ορμονικό profile των ασθενών που έχουν  προ-εμμηνορησιακό σύνδρομο δεν διαφέρει από αυτό των ασθενών που είναι  ασυμπτωματικές.
Πιθανολογείται ότι ενδογενείς ουσίες όπως είναι η  σεροτονίνη και τα οπιοειδή πεπτίδια θα μπορούσαν να παίζουν κάποιο ρόλο στην  διαμόρφωση του συνδρόμου.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ:  Τα συμπτώματα οπωσδήποτε θα  πρέπει να συμβαίνουν κατά την ωχρινική φάση του κύκλου δηλαδή την φάση που  ακολουθεί την ωορρηξία. Θα πρέπει να τελειώνουν με το πέρας της εμμήνου ρύσεως  και θα καθημερινή ζωή των γυναικών. Επίσης για να μπει διάγνωση θα πρέπει να έχει εμφανιστεί  το σύνδρομο το λιγότερο σε 4 από τις προηγούμενους 6 κύκλους από τη στιγμή που  η γυναίκα παρουσιάζεται στο εξωτερικό γυναικολογικό ιατρείο.
Είναι πιθανό να μπορούμε να αξιολογήσουμε την  ψυχοπαθολογία του συνδρόμου δίνοντας συγκεκριμένα και εξειδικευμένα  ερωτηματολόγια τα οποία έχουν φτιάξει ψυχίατροι.
Ένα τέτοιο ερωτηματολόγιο είναι το General Health  Questioner το οποίο  χρησιμοποιείται ευρέως στην Μεγάλη Βρετανία.Αυτό όμως θα πρέπει να συμπληρώνεται από τις ασθενείς  μόνο στην ωχρινική φάση του κύκλου.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ  ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ: Eίναι  απαραίτητο να κάνουμε διαφορική διάγνωση με άλλες ανωμαλίες που αφορούν την  φυσιολογία του γυναικείου κύκλου όπως ας πούμε είναι η εμμηνόπαυση, το σύνδρομο  πολυκυστικών ωοθηκών, ο υπερθυρεοειδισμός και η αναιμία. Υπάρχουν κλινικά test  όπως ας πούμε η χρήση φαρμάκων, όπως είναι τα  GNRH  ανάλογα για 3 μήνες.
Αν τα συμπτώματα συνεχίσουν να υπάρχουν και μετά από 3  μήνες αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα. Πρέπει να γίνει  μια πολύ καλή γυναικολογική εξέταση από τον κλινικό γιατρό προκειμένου να  καθησυχαστεί ο ασθενής ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα με καρκίνο ωοθηκών,  τραχήλου της μήτρας και μαστών.
Κανένας ασθενής δεν θα πρέπει να λάβει κανενός είδους  θεραπεία ειδικά ορμονική αν δεν έχει προηγουμένως εξεταστεί εξονυχιστικά από  τον κλινικό γιατρό.
ΘΕΡΑΠΕΙΑ: Υπάρχει ένα ευρύ φάσμα από  θεραπευτικά μέσα τα οποία μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε στο προ-εμμηνορησιακό  σύνδρομο. Η προγεστερόνη είναι ένα από αυτά. Υπάρχουν σε μορφή ενέσιμη, σε  μορφή χαπιών και σε μορφή κολπικών υπόθετων.
Παρόλα αυτά τελευταία μεγάλες εργασίες που έγιναν  παγκοσμίως απέδειξαν ότι η προγεστερόνη σε σχέση με τη πλασέμπο δεν υπήρχε  κάποια καλυτέρευση όσον αφορά το προ-εμμηνορησιακό σύνδρομο. Άλλα φάρμακα τα  οποία μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε  είναι  τα προγενεστενοειδή δηλαδή η θειική προγεστερόνη όπως είναι η medrol -προγεστερόνη για την  όποια υπάρχει άδεια σε αρκετές χώρες της Ευρώπης και στις Ηνωμένες Πολιτείες  για την χρήση της στο προ-εμμηνορησιακό σύνδρομο.

Όσον αφορά τις εργασίες παγκοσμίως που έχουν γίνει, όσον  αφορά την συνθετική προγεστερόνη, υπάρχει μια μεγάλη διχογνωμία. Πολλοί γιατροί  πιστεύουν ότι βοηθούν τους ασθενείς τους άλλοι πιστεύουν ακριβώς το αντίθετο.
Το Danazol  200mg την ημέρα είναι ένα  φάρμακο το οποίο έδωσε επίσης πολύ καλά αποτελέσματα στο παρελθόν κυρίως όσον  αφορά τον πόνο στο στήθος πριν την αρχή της εμμήνου ρύσεως, αλλά χωρίς να  μπορούμε να μην υπολογίσουμε ορισμένες παρενέργειες που μπορεί να έχει με το  συγκεκριμένο φάρμακο όπως είναι η αρρενοποίηση του θήλεος εμβρύου σε περίπτωση  εγκυμοσύνης, η ακμή, η ναυτία και η κατακράτηση υγρών.
Τα οιστρογόνα   είναι μια άλλη κατηγορία φαρμάκων τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν  αλλά δεν υπάρχει μεγάλη αποδοχή τους παγκοσμίως. Η αρχή της χρήση τους έγινε επειδή υπήρχαν επειδή υπήρξε  μια μεγάλη έρευνα η οποία υποστήριζε ότι αν μειώσουμε τα οιστρογόνα, τα οποία  παράγονται στις ωοθήκες, μπορούμε να μειώσουμε ως και να εξαφανίσουμε το προ-εμμηνορησιακό  σύνδρομο σε μερικές περιπτώσεις.
Μια άλλη κατηγορία είναι τα ανάλογα G.N.R.H. αυτή η κατηγορία φαρμάκων  είχε καλά αποτελέσματα σχετικά με το πλασέμπο και άρχισαν να χρησιμοποιούνται  όχι όμως ευρέως λόγω των προβλημάτων που δημιουργούν όπως οστεοπόρωση και η  χρήση τους δεν συνιστάται αν και τα αποτελέσματα τους είναι πολύ καλά πάνω από  χρονικό διάστημα 6 μηνών. Τα G.N.R.H. ανάλογα όμως μας βοηθάνε σε  παρά πολλά πράγματα όπως είναι στο να καθορίσουμε την συμμετοχή των ωοθηκών στα  συμπτώματα. Επίσης σε πολύ βαριές περιπτώσεις μας βοηθούν να συνειδητοποιήσουμε  ποιοι ασθενείς ίσως, από αυτούς που πάσχουν από πολύ βαριάς μορφής προ-εμμηνορησιακό  σύνδρομο, θα μπορούσαν να ευεργετηθούν από την λαπαροσκοπική αφαίρεση ωοθηκών. Όπως είπαμε και παραπάνω η χρήση των G.N.R.H. είναι μόνο μια βραχυπρόθεσμη  θεραπεία η οποία δεν θα πρέπει να υπερβαίνει σε καμία περίπτωση την χρονική  διάρκεια των 6 μηνών.
Θα μπορούσαν όμως να χρησιμοποιηθούν σε γυναίκες τις  οποίες τα οιστρογόνα αντενδεικνύονται και σε γυναίκες που βρίσκονται πολύ κοντά  στην κλιμακτήριο. Η βρομοκρυπτίνη στα 2,5 mg την ημέρα είναι ένα άλλο φάρμακο για το  οποίο όμως μέχρι στιγμής δεν έχουμε πολύ καλά αποτελέσματα. Μια μικρή βοήθεια ίσως να δίνει σε γυναίκες που έχουν  πόνο στο στήθος κυρίως κατά την διάρκεια του προ-εμμηνορησιακού συνδρόμου. Το κακό με το συγκεκριμένο φάρμακο είναι ότι έχει  αυξημένο ποσοστό παρενεργειών όπως είναι ναυτία, ζαλάδα, πονοκέφαλο, αύξηση  βάρους και οίδημα. Μια άλλη μεγάλη κατηγορία φαρμάκων τα οποία  χρησιμοποιούνται σε μερικές περιπτώσεις με μια σχετική επιτυχία είναι τα  αντισυλληπτικά χάπια. Υπάρχουν και εκεί διχογνωμίες σε πολλές περιπτώσεις όμως  που δοκιμάστηκαν είχαν αποτέλεσμα.

Τα διουρητικά έχουν βοηθήσει σε λίγες περιπτώσεις και  μόνο σε αυτές των γυναικών που στα πλαίσια του προ-εμμηνορησιακού συνδρόμου  έχουν μεγάλη κατακράτηση υγρών.
Η σπειρολακτόνη όμως αποδείχτηκε ότι βελτιώνει κατά πολύ  συμπτώματα όπως μασταλγίες και αίσθημα τυμπανισμού στο κατώτερο μέρος της  κοιλίας.
Μια άλλη κατηγορία φαρμάκων είναι τα φάρμακα που  μπλοκάρουν επιλεκτικά την λήψη της σεροτονίνης. Σε μερικές περιπτώσεις η έλλειψη της συγκεκριμένης  ορμόνης μπορεί να κάνει γυναίκες που έχουν βαριάς μορφής προ-εμμηνορησιακό  σύνδρομο ακόμη πιο ευαίσθητες στις ενδογενείς ορμόνες, οι οποίες παράγονται  στις ωοθήκες τους, άρα να χειροτερεύουν το προ-εμμηνορησιακό σύνδρομο.
Στην Μεγάλη Βρετανία μια μεγάλη μελέτη απέδειξε ότι η  χρήση φαρμάκων όπως το Prosac,  το οποίο είναι αντικαταθλιπτικό, βοηθησαν παρά πολύ στην βελτίωση των  συμπτωμάτων του συνδρόμου ειδικά σε περιπτώσεις που είχαν να κάνουν με ψυχικές  διαταραχές και εκνευρισμό. Επίσης και οι B-blockers ως κατηγορία φαρμάκων  προτάθηκαν, χρησιμοποιήθηκαν σε αρκετές περιπτώσεις αλλά οι περισσότερες  γυναίκες τα σταμάτησαν επειδή υπήρχαν υπολείμματα όπως πονοκέφαλοι και ναυτία. Μια κατηγορία βοηθημάτων όσον αφορά την μείωση των  συμπτωμάτων του συνδρόμου είναι τα διαιτητικά βοηθήματα όπως το ασβέστιο, το  μαγνήσιο η βιταμίνη Β6.
Επίσης μια κατηγορία φυτικών σκευασμάτων που τελευταία  που χρησιμοποιούνται ευρέως στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην δυτική Ευρώπη  είναι το λάδι του νυχτολούλουδου, Evening  Primrose Oil.  Αυτό το  σκεύασμα περιέχει βασικά συστατικά  όπως λινολεϊκό οξύ και γ-λινολεϊκά οξέα. Αυτές είναι ουσίες οι οποίες  χρησιμεύουν στην παραγωγή προς προσαγλανδινών Ε1 και Ε2. Κάποιες μελέτες έδειξαν ότι η χρήση του λαδιού από  νυχτολούλουδο μπορεί να βοηθήσει σε μερικές περιπτώσεις την μείωση των  συμπτωμάτων του προ-εμμηνορησιακού συνδρόμου.
Είναι σίγουρο ότι η άσκηση και η γυμναστική μπορεί να  βοηθήσει αρκετά στην μείωση των συμπτωμάτων του προ-εμμηνορησιακού συνδρόμου.
Σε πολύ βαριές περιπτώσεις έχει επίσης προταθεί και  χειρουργική θεραπεία. Αυτή ενέχεται στην υστερεκτομή μετά των εξαρτημάτων η  οποία σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να βοηθήσει αλλά σίγουρο είναι μια ακραία  λύση. Θα είχε ίσως νόημα σε ειδικές περιπτώσεις στις οποίες  συνυπάρχει και κάποιο άλλο γυναικολογικό πρόβλημα. Σίγουρα όμως ένα τέτοιου είδους χειρουργείο θα πρέπει να  συμπεριλαμβάνει στην συνέχεια και μια σωστή θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης.
Τελικά θα πρέπει να παραδεχτούμε πως τα διαφορετικά είδη  θεραπείας που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε έχουν τα υπέρ και τα κατά τους.
Θα πρέπει όμως η θεραπεία να είναι ειδικά σχεδιασμένη για  τον κάθε ασθενή, καθώς όπως προαναφέρθηκε τα συμπτώματα είναι παρά πολλά και  διαφορετικά μεταξύ τους και επίσης η ένταση μπορεί να διαφέρει από ασθενή σε  ασθενή.
Τελικά θα μπορούσαμε να πούμε πως η χρήση δαναζόλης μπορεί  μόνο να βοηθήσει σε περιπτώσεις που έχουμε έντονη μαστοδυνία ως κύριο σύμπτωμα  του προ-εμμηνορησιακού συνδρόμου, η σπειρολακτόνη θα μπορούσε να βοηθήσει σε  περιπτώσεις που το κύριο σύμπτωμα είναι η κατακράτηση υγρών και τα φάρμακα τα  αντικαταθλιπτικά θα μπορούσαν (όπως είναι το Prozac) να βοηθούν σε περιπτώσεις που  υπάρχουν ψυχολογικές έντονες διαταραχές κυρίως. Επίσης είναι σίγουρο πως  μεγαλύτερη χρήση θα πρέπει να αρχίσει να γίνεται στη λήψη βιταμίνης Β6 , λαδιού  του νυχτολούλουδου, και οιστρογόνων.
Επίσης είναι αποδεδειγμένο ότι η άσκηση βοηθάει παρά πολύ  στην μείωση των συμπτωμάτων.